Of hoe je tegen alle veiligheidsmaatregelen in kunt regeren.
Samenvatting:
-
- Arizona negeert de grondwet, het advies van de Raad van State, de rechten van ambtenaren en de rechten van vrouwen.
- Arizona negeert het sociaal overleg en wil de gedeeltelijke indexsprong erdoor drukken.
- Arizona negeert de rapporten van de Rekenkamer.
Kortom: Arizona gaat blindelings door, zonder acht te slaan op de democratische en sociale waarborgen.
Arizona negeert de grondwet, de adviezen van de Raad van State, de rechten van ambtenaren en vrouwen
De Raad van State heeft de regering onlangs herinnerd aan een fundamenteel beginsel dat in de grondwet is vastgelegd: de standstill-verplichting.
Zoals het Grondwettelijk Hof heeft bepaald:
“Artikel 23 van de grondwet bevat een standstill-verplichting die de bevoegde wetgever verbiedt om zonder redelijke rechtvaardiging het beschermingsniveau van de toepasselijke wetgeving aanzienlijk te verlagen. ”
Met andere woorden: sociale rechten mogen niet worden ingeperkt zonder ernstige en evenredige rechtvaardiging.
Het recht op pensioen maakt echter deel uit van het recht op sociale zekerheid dat wordt gewaarborgd door artikel 23 van de Grondwet.
Het probleem is duidelijk: de door de regering voorgenomen hervorming houdt een reëel risico in op een aanzienlijke achteruitgang van de pensioenrechten, met name voor twee categorieën:
- ambtenaren
- vrouwen
Uit de statistieken blijkt dat vrouwen vaker gebruik maken van deeltijdwerk. Zij zullen dus proportioneel meer worden benadeeld door de pensioenmalus.
Vrouwelijke ambtenaren zouden zelfs dubbel getroffen kunnen worden.
De hervorming voorziet namelijk dat, om een jaar mee te tellen voor de berekening van het pensioen, voortaan 156 gewerkte dagen in plaats van 104 nodig zijn, met uitzondering van het eerste jaar.
Ondanks deze kritiek lijkt de regering haar hervorming niet in twijfel te trekken. Volgens een artikel in Le Soir van 26 februari 2026 zou zij slechts enkele aanpassingen overwegen… en een betere juridische motivering.
Erger nog: sommigen opperen zelfs het idee om het standstill-beginsel te wijzigen, omdat het geen “beginsel van immobilisme” mag worden.
De constatering is verontrustend: het niet naleven van de in de grondwet vastgelegde rechten lijkt voor deze regering geen belemmering meer te vormen.
En dat ondanks de massale mobilisatie van werknemers in de straten van Brussel.
De Raad van State heeft ook nog een ander essentieel punt in herinnering gebracht: de indexatie van de pensioenen beschermt de koopkracht tegen inflatie, wat ook onder artikel 23 van de grondwet valt.
Wat de dubbele gedeeltelijke indexsprong betreft, wijst de Raad van State echter ook op het ontbreken van een serieuze rechtvaardiging, zowel inhoudelijk als formeel. De gekozen bedragen en percentages worden in het voorontwerp eenvoudigweg niet toegelicht.
Arizona negeert het sociaal overleg
Helaas is dit een realiteit sinds de invoering van Arizona.
In dezelfde geest lijkt de regering ook van mening te zijn dat het sociaal overleg een nutteloze formaliteit is geworden.
De vakbonden kregen 30 dagen de tijd, vanaf 1 maart 2026, om een advies uit te brengen over de gedeeltelijke indexsprong.
Maar tegelijkertijd zette de regering de stemming op de agenda van de Commissie Sociale Zaken… voor de volgende dag.
Met andere woorden: de raadpleging werd georganiseerd terwijl de beslissing al genomen was.
Deze gang van zaken is zo schokkend dat zelfs de Federatie van Belgische Ondernemingen zich erover heeft uitgelaten.
De CEO van de FEB verklaarde in Le Soir van 3 maart 2026:
“Logischerwijs vraagt men eerst het advies van de Nationale Arbeidsraad en de Raad van State en legt men vervolgens de tekst voor aan het parlement. De hier gevolgde procedure is niet ideaal.”
Als zelfs de FEB de regering herinnert aan de minimale regels van het sociaal overleg, is dat op zijn zachtst gezegd veelzeggend.
Arizona negeert de rapporten van de Rekenkamer
Alsof dat nog niet genoeg is, heeft ook de Rekenkamer kritiek geuit op de begrotingsramingen van de regering.
Haar analyse wijst op tal van fragiele, zelfs onrealistische veronderstellingen:
-
- overschatting van het aantal uitgesloten werklozen dat weer een baan zou vinden
- onderschatting van het aantal mensen dat zich tot de OCMW’s zou wenden
- overschatting van de terugkeer naar het werk van langdurig zieken
- onderschatting van de kosten voor de OCMW’s en de sociale zekerheid
- onderschatting van de middelen die nodig zijn voor het RIZIV en de mutualiteiten
- grote onzekerheden over de meerwaardebelasting
- volledig ontbreken van een begrotingsevaluatie van de gedeeltelijke indexsprong
- overschatting van het rendement van bepaalde fiscale maatregelen
- grote onzekerheden over de btw-hervormingen
Naar aanleiding van de kritiek van de Raad van State heeft de regering aangekondigd bepaalde btw-maatregelen te herzien.
Maar voor het overige lijkt zij vastbesloten om koste wat kost op koers te blijven.
Recht op de ijsberg af
Ondanks de waarschuwingen van:
-
- de Raad van State
- de Rekenkamer
- de vakbonden
- en de gemobiliseerde werknemers
blijft de regering Arizona volharden in haar standpunt.
Ze gaat alleen verder, met opzienbarende verklaringen en blinde bezuinigingen, met het risico ons sociale stelsel duurzaam te verzwakken.
Zoals het gezegde luidt:
“Als iedereen het probleem lijkt te zijn, is de gemeenschappelijke noemer… misschien wel jij.”
De laatste keer dat we zo’n combinatie van blindheid en improvisatie zagen, was tijdens de tax-shift.
De RSZ herinnerde er onlangs in La Libre nog aan dat deze hervorming 8,8 miljard euro zal kosten in 2025 en meer dan 10 miljard in 2030.
De schade die de hervormingen van de pensioenen en de indexatie veroorzaken, zou even groot kunnen zijn… en even onomkeerbaar.
Er is nog tijd om STOP te zeggen.